Pauliene Mars, voorzitter van de Vereniging Landschap en Milieu Hattem (VLMH), heeft het bestuursakkoord gelezen. In dit artikel vertelt ze daarover en zaterdag 6 juni gaat ze er om 11.30 uur er verder op in tijdens de uitzending van Hattem Actueel. Deze uitzending is de volgen op de website van RTV Hattem (‘Luister live’)
‘Het nieuwe coalitieakkoord is vanuit natuur- en landschapsperspectief een duidelijke verbetering. Biodiversiteit wordt genoemd, de koers is realistischer en er klinkt een voorzichtige erkenning dat het bestuurlijk anders moet. Maar natuur blijft te veel een middel voor menselijke doelen, en de gemeente blijft te passief. Juist nu — met een organisatie in herstel en krappe financiën — zijn scherpe keuzes noodzakelijk.’
Een stap vooruit
‘Vanuit ons perspectief, natuur en landschap, is dit coalitieakkoord een duidelijke verbetering ten opzichte van het vorige. Per saldo is bestuursakkoord realistischer, heeft het meer oog voor groen en biodiversiteit en zet het op meerdere punten een stap vooruit. Tussen de regels door is een erkenning te lezen, heel voorzichtig, dat het anders moet. Dat stemt hoopvol.
De realistischer koers vergroot de kans dat plannen, zoals die voor woningbouw, gerealiseerd kunnen worden. Het is ook verstandig dat de coalitie bestemmingsplannen opnieuw tegen het licht wil gehouden.
Positief is ook dat biodiversiteit genoemd wordt in het bestuursakkoord. Dat ontbrak in het vorige akkoord. Ook de aandacht voor klimaatadaptatie, natuurvriendelijk beheer, gezonde bomen, waterberging en een groene leefomgeving: waardering!
Gezonde ecosystemen vormen de basis voor onze toekomst en de generaties die na ons komen. Wij hopen dan ook op een goede samenwerking met het nieuwe college bij onze initiatieven zoals de Veluwetuin en Ruimte voor Natuur. Met deze projecten willen we natuurwaarden in en rond Hattem versterken.’
Maar natuur is meer dan decor
‘Het akkoord profileert Hattem als ‘groene en waterrijke plek voor recreatie’. De ambitie is ook hier realistischer dan voorheen: rust en leefbaarheid voor de inwoners worden nu genoemd naast economische belangen. Maar het belang van de natuur die het al zo zwaar te verduren heeft, ontbreekt. En dat geldt voor meer onderwerpen.
Daar waar natuur genoemd wordt is dat gericht op de mens: het gaat erom wat de natuur voor óns kan doen. Leefbaarheid en gezondheid zijn heel belangrijke doelen, we onderschrijven ze vanzelfsprekend van harte. Maar onze natuur heeft nu meer nodig. Herstel van de natuur in en rond Hattem gaat niet meer vanzelf, daarvoor is de situatie te slecht geworden. Juist in een gemeente waar bouwprojecten zoveel last hebben van die slechte staat van de natuur, zou je natuurherstel als doel verwachten.
Het akkoord op duurzaamheid leunt op initiatieven van inwoners, ondernemers en energiecoöperaties. Die ruimte is fijn en motiveert. Maar dat kan niet het hele verhaal zijn. Wie op alleen faciliteert wat anderen aandragen, maakt impliciet al een keuze. We missen een gemeentebestuur dat zelf richting geeft, doelen stelt en actief regie voert.’
Regie begint bij jezelf
‘Een sterke gemeentelijke organisatie is noodzakelijk. Een organisatie in herstel kan niet alles. Daarnaast werkt de krappe financiële situatie door op wat er mogelijk is. Maar dat maakt het des te belangrijker om nu heldere keuzes te maken. Juist op onderwerpen zoals biodiversiteit en duurzaamheid die gaan over onze toekomst mag van de overheid meer worden verwacht dan afwachten.
In de afgelopen jaren misten wij regelmatig regie vanuit de gemeente bij plannen of vergunningen die vooral door externe bureaus, initiatiefnemers of projectontwikkelaars leken te worden vormgegeven, waarbij natuur er bekaaid af kwam en we telkens achteraf stappen moeten ondernemen om de natuur alsnog te beschermen. Het is een manier van werken die echt anders moet. Een gemeente die zelf belangen weegt en daarop koers bepaalt, is essentieel. Juist een organisatie die onder druk staat heeft baat bij een heldere eigen koers, anders blijf je afhankelijk van wat anderen aandragen.’
Participatie vraagt meer dan een verordening
‘Inwonersparticipatie komt veel aan de orde, maar maatschappelijke organisaties komen nauwelijks in beeld. Zoals bij woningbouwplannen beperkt tot herstel van relaties. Dat is opvallend. Dat plannen en beleid van tevoren beter overlegd worden met organisaties zoals de VLMH: het was een telkens terugkomend thema in de raad in de afgelopen jaren. Iedereen lijkt erover eens dat de kwaliteit van beleid, plannen en projecten beter wordt van overleg in een vroeg stadium. Dat roept de vraag op of de gewenste cultuurverandering binnen het gemeentebestuur wel voldoende gevoeld wordt.’
‘Organisaties die opkomen voor natuur, landschap, duurzaamheid, erfgoed of andere publieke belangen zijn een belangrijk onderdeel van de samenleving. De Omgevingswet vraagt ook nadrukkelijk om betrokkenheid van maatschappelijke organisaties bij beleidsontwikkeling. Iets wat de afgelopen jaren echt ontbrak. Het akkoord kondigt gelukkig een nieuwe participatieverordening aan — een uitgelezen moment om maatschappelijke organisaties daarin expliciet een stevige plek te geven. Maar een verordening is geen garantie. Die cultuurverandering moet ook echt worden gevoeld.’
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart deed de VLMH het verzoek ‘Haal natuur van de reservebank’.
