De gezamenlijke rekenkamers van Elburg, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten onderzochten het armoede- en schuldenbeleid en presenteerden 4 februari hun onderzoek. Het onderwerp is actueel door de stijgende energie- en voedselprijzen en de aandacht in verkiezingsdebatten. De conclusies laten zien dat in Hattem veel inwoners met een laag inkomen het volledige aanbod aan regelingen niet kennen en vaak pas laat ontdekken dat zij recht hebben op ondersteuning. De gemeente Hattem beschikt over een breed palet aan regelingen en middelen, zo bleek eerder uit een interview met wethouder Margriet Brouwer. Het rapport is positief over de Hattemse situatie van kleinschaligheid. Daardoor is er ruimte voor maatwerk via het maatwerkfonds. Hattem is daarmee een uitzondering ten opzichte van de andere onderzochte gemeenten.
Een paar kritische punten: Vooral werkende armen en zelfstandig ondernemers worden onvoldoende bereikt, terwijl de doelgroep door energiecrisis en inflatie groeit. De gemeenteraad is actief en betrokken bij het armoedebeleid, maar mist vaak concrete informatie over bereik en effect.
De aanbevelingen richten zich op het vergroten van inzicht in wie wel en niet wordt bereikt, zodat ondersteuning gerichter kan worden ingezet. Hulpmiddelen zoals de Lokale Armoedescan en samenwerking met partijen die contact hebben met moeilijk bereikbare groepen kunnen daarbij helpen. Daarnaast wordt geadviseerd de raad structureel beter te informeren over het bereik en de effectiviteit van het beleid, om de kaderstellende en controlerende rol te versterken.
Werkenden met laag inkomen
In het rapport zijn ook de reacties van de colleges van de vier gemeenten opgenomen. Wethouder Brouwer schrijft onder meer, dat het college de signalen serieus neemt. ‘De lage beoordeling van de Mystery Guest op het gebied van informatievoorziening en bereikbaarheid laat zien dat er inwoners zijn die moeite hebben met het vinden van de juiste ondersteuning.’ Dat er geen volledig zicht is op bepaalde groepen, zoals werkenden met een laag inkomen en zelfstandige ondernemers, erkent zij. Ze zegt toe dat het college er naar streeft om deze groepen nog beter te bereiken ‘zodat wij ons bereik kunnen vergroten en beter kunnen inspelen op hun behoefte’.
Over het rapport
De centrale onderzoeksvraag was: Lukt het de gemeenten Elburg, Hattem, Nunspeet, Oldebroek, en Putten om de beschikbare middelen voor armoede doeltreffend/doelmatig in te zetten, worden de huishouders in (dreigende) armoede bereikt en is de aanpak effectief? Hoe zetten de gemeenten de schuldhulpverlening in en in hoeverre helpt dit bij de bestrijding van armoede? Wat kan er beter en wat kunnen de vijf gemeenten van elkaar leren. Het gehele rapport is op de site van de gemeente te lezen.
In Hattem is het aandeel huishoudens met een laag inkomen tussen 2020 en 2022 gedaald en blijft dit structureel het laagst van de onderzochte gemeenten. Ook langdurige lage inkomens komen er relatief weinig voor. Het aandeel huishoudens met schulden nam wel toe tussen 2021 en 2023, maar ligt nog steeds onder het landelijk gemiddelde en lager dan in omliggende gemeenten.
De bekendheid met regelingen is in Hattem relatief hoog, maar vaak onvolledig. Inwoners ontdekken ondersteuning regelmatig te laat en ervaren knelpunten in bereikbaarheid en duidelijkheid van informatie. Dit wordt bevestigd door ervaringen van een raadslid als Mystery Guest en door uitvoerende medewerkers. Hattem bereikt vooral bijstandsgerechtigden goed; werkende armen en zelfstandigen blijven lastig in beeld.
De gemeente zet sterk in op maatwerk, preventie en samenwerking, wat door de kleinschaligheid flexibiliteit biedt. Tegelijkertijd beperken wet- en regelgeving en versnippering van het aanbod de effectiviteit. Nieuwe kwetsbare groepen, zoals ouderen met een eigen woning en AOW’ers zonder aanvullend pensioen, zijn in beeld gekomen door energiecrisis en inflatie.
In de raad
Gemeenten spelen een sleutelrol bij het signaleren van behoefte aan hulp en het geven van ondersteuning. Binnen wet- en regelgeving hebben zij beleidsvrijheid om eigen keuzes te maken. Op 2 maart wordt het onderzoek besproken in de Brede Commissie 2026 en 16 maart tijdens de raadsvergadering. Volgens het rapport ontvangt de raad informatie via reguliere kanalen en is zij betrokken bij beleidskeuzes, ‘maar mist structureel inzicht in bereik en effect van afzonderlijke regelingen’. Dit zal ongetwijfeld aan de orde komen.
Ervaring?
Heeft u een ervaring hoe fijn u op het stadhuis werd geholpen of juist andersom, hoe u moest zoeken om hulp te krijgen of nog zoekende bent? Mail het ons: redactie@RTVHattem.nl Uiteraard wordt al onze correspondentie vertrouwelijk behandeld.
