Op 7 april organiseerde klimaatburgemeester Peter Letitre samen met PoweredbyHattem, de gemeente en kweker Addie Poot een Tuincafé over de vraag: hoe kun je je tuin het best inrichten in deze tijd van klimaatverandering en verminderde biodiversiteit? Het werd een interessante avond waarin waardevolle kennis over bomen, planten, klimaataanpassing en biodiversiteit werd gedeeld door alle 35 aanwezigen. Gelukkig maar voor Letitre. In zijn introductie bekende de klimaatburgemeester, dat ‘hijzelf niet gehinderd werd door enige kennis van planten en biodiversiteit’. Er waren genoeg deskundigen op het gebied van planten, bomen en biodiversiteit aanwezig om dat tekort te compenseren. Namen van planten en bomen vlogen door de zaal en er werden nuttige tips uitgewisseld. Een nieuwe inwoner van Hattem die zich afvroeg hoe ze haar nieuwe tuin in moest richten ging met een mandje vol tips weer naar huis.
Overstromingen en hittestress in Hattem
Letitre gaf in zijn presentatie een overzicht van de effecten van klimaatverandering wereldwijd en deelde voorbeelden van hoe steden en tuinen klimaatbestendig gemaakt kunnen worden. Ook liet hij zien waar in Hattem risico op overstromingen is, zoals gebeurde in 2020 en 2023 en welke delen van Hattem op een zonnige zomerse dag extreem warm worden.
Plant een boom
Een van de tips was: Plant een boom! Poot die na de presentatie van de klimaatburgemeester het roer overnam, herhaalde deze oproep met klem. ‘Doe het gewoon!’ Hij zei te weten dat veel mensen liever geen hoge bomen in hun tuin willen, maar dat bomen planten echt nodig is. Boomverzorger Maarten Nankman en anderen vulden aan: ‘Ze zorgen voor zuurstof, verbeteren het immuunsysteem van mensen, zorgen dat je tuin en huis koeler zijn op hete dagen, zijn goed voor vogels en insecten.’ Nankman voegde toe: ‘Praat met je omgeving over de boom die je wilt planten. Als mensen weten wat de voordelen zijn, veranderen ze vaak van mening. Elke boom kan in je tuin passen, als je maar snoeit. En geen boomwortel kan de riolering kapot maken als daar niet al een barst in zit.’
Verschillende planten
Een andere tip van Poot was: zet verschillende planten in je tuin. Vroeger was dat gewoon, maar tegenwoordig hebben mensen de neiging om heel veel dezelfde planten in hun tuin te zetten. Dat is niet alleen slecht voor de biodiversiteit, maar het maakt je tuin ook heel kwetsbaar voor droogte of ziektes. Als je veel verschillende planten van verschillende hoogtes hebt, kunnen ze elkaar beschermen tegen droogte. Zorg dat de bodem bedekt is. Zwarte grond droogt veel sneller uit. In de natuur komt dat ook niet voor. Wees niet zo bang voor onkruid.
Het belang van schimmels
Schimmels zijn heel belangrijk, aldus Poot. Daar wordt steeds meer over bekend. Als je iets plant, kan de aanwezigheid van de goede schimmels in de grond het verschil maken tussen leven en dood. Tegenwoordig is er zelfs aanplantgrond beschikbaar die de juiste schimmels bevat voor de boom die je wilt planten. Nankman: ‘Vergelijk schimmels met een stad met zijn hele infrastructuur. Diep spitten is vergelijkbaar met een aardbeving en tsunami die over die stad razen: alles kapot. Ook schoffelen kun je beter zo min mogelijk doen om de schimmelstructuren, die je planten en bomen ondersteunen, niet te beschadigen.’
Nog meer vragen
Op de vraag hoe je kon zien of een oude boom aan zijn eind was, vertelde Nankman dat als er paddenstoelen aan de stamvoet beginnen te groeien dat een teken is dat de boom aan het verzwakken is. ‘Natuurlijk kan er wel eens een tak uit een boom waaien, maar dat zegt op zich niets. Bomen kunnen heel oud worden.’
‘Hoe weet je welke planten het goed doen in jouw grond’, was een andere vraag uit het publiek. Dat weet de kweker vaak wel. Liesbeth Rischen van Groen Goud Hattem had er een mooie anekdote over: ‘Toen wij jaren geleden voor onze tuin rozen wilden kopen, zei de oude Poot, vader van Addie:’ Die krijg je niet, want die gaan daar bij jou aan de Kastanjelaan zeker dood.’’ En zo geschiedde.
Gastheer en verbinder
Tim Vredeveld, coördinator van de Green Deal Hattem was gastheer. Hij vertelde van de projecten die inmiddels lopen, zoals Hattem Plukt!, de pluktuin van Groen Goud Hattem; de haag die in de polder bij Zalk is geplant door omwonenden; de schooltuin bij de Sint Andreasschool en de Groene Enk, waar kort geleden hagen zijn geplant. ‘Goede voorbeelden zijn besmettelijk,’ aldus Vredeveld ‘en samen doen we wat we kunnen binnen onze invloedssfeer. De gemeente doet niet veel in private tuinen, maar er zijn wel gemeentelijke subsidies beschikbaar om je tuin klimaatbestendiger en biodiverser te maken. Als je daar meer informatie over wilt, kun je mailen naar greendeal@hattem.nl’.
Voor in de agenda
Op 9 juni komt er een Energiecafé over de vraag hoe mensen kunnen omgaan met de hogere energieprijzen en de salderingsregeling die verdwijnt. Hoe ga je verder met het verduurzamen van je huis? Aanmelden kan nu al via info@poweredbyhattem.nl
