De tijd vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen is een goed moment om terug te kijken op de afgelopen vier jaar. Wat waren de plannen van de drie coalitiepartijen, ChristenUnie, GroenLinks-PvdA en D66, op het gebied van duurzaamheid en wat is daarvan terecht gekomen? We lopen de beloftes van de coalitie langs.
‘We dichten de energiekloof en bestrijden energie-armoede. We maken duurzaamheidsregelingen aantrekkelijk voor lagere inkomens.’ Hierin zou Veluwe Duurzaam, het energieloket een prominente rol krijgen, maar dat liep anders. In maart 2023 werd het contract met Veluwe Duurzaam niet verlengd. In plaats daarvan werd gekozen voor het Regionaal Energieloket (REL) omdat deze organisatie goedkoper was. REL is echter een landelijke organisatie die voor meer dan 100 gemeentes werkt en al snel werd duidelijk dat dit energieloket lang niet zo goed werkte als Veluwe Duurzaam. Daarom werd het contract begin 2025 niet verlengd maar tot nu toe is er nog geen nieuw energieloket. Dat maakte het minder gemakkelijk voor bewoners om subsidies aan te vragen. Ook het enthousiaste team van energiecoaches dat door Veluwe Duurzaam was opgezet, viel uit elkaar. Het plan is nu om in 2026 samen met de gemeentes Heerde, Oldebroek en Elburg een nieuw duurzaamheidsloket op te zetten.
‘Hattem sluit aan bij het Schone Lucht Akkoord.’
Dit is niet gebeurd, mogelijk omdat dit voor kleine gemeentes relatief veel werk en geld kost. Wel heeft de gemeente een aantal dingen gedaan die goed in het Schone Lucht-akkoord passen. Zo werd er in 2023 de luchtkwaliteit in Hattem onderzocht met een aantal snuffelfietsen met sensoren die fijnstof en luchtvervuiling maten. De uitkomst was, dat de fijnstofbelasting nog altijd te hoog is volgens de normen van de Wereld Gezondheidsraad (WHO). Andere acties die de gemeente ondernam om de luchtkwaliteit in Hattem te verbeteren waren aandacht voor houtstook, elektrificatie van het gemeentelijk wagenpark en uitbreiding van het aantal laadpalen.
‘Een energieneutraal Hattem in 2030 blijft leidend. De warmtevisie wordt per wijk verder uitgevoerd. We wachten het lopende onderzoek over het zonnepark op de vuilstort af en nemen in dialoog met de gemeenteraad hierover een besluit. We streven naar geïntegreerde wind, geluid en energieschermen langs de A50.’
Dat Hattem in 2030 energieneutraal zou zijn was misschien wel wat erg ambitieus. In het nieuwe Uitvoeringsplan 2026 Programma Duurzaamheid is de deadline verschoven naar 2050. In 2025 is gestart met het opstellen van het Warmteprogramma en dat zal in 2026 worden afgemaakt. Daarna zou het mooi zijn als het ook inderdaad per wijk zou worden uitgevoerd. De zonnestort is niet doorgegaan. De gemeenteraad stemde tegen en de provincie was het er ook niet mee eens. Ook de zonnepanelen op geluidswallen langs de snelweg zijn er niet gekomen. Volgens het college was Rijkswaterstaat hiertegen, maar op andere plaatsen in Nederland staan ze wel.
‘We zijn tegen de opening van Lelystad Airport.’
Hierin heeft het college voet bij stuk gehouden. Onze burgemeester is zelfs woordvoerder namens de acht gemeentes op de noordelijke Veluwe die zich tegen de opening van het vliegveld verzetten. Inmiddels heeft het kabinet besloten dat het in ieder geval een militaire vliegbasis zal worden.
‘We willen Hattemers de mogelijkheid bieden om hun woning te verduurzamen. We gaan de mogelijkheid onderzoeken om met Triada, maatschappelijke organisaties en bedrijven een samenwerking op te zetten die er voor zorgt dat energie bespaard wordt en dat warmte en stroom goedkoper en schoner wordt opgewekt. Inzet is dat de besparingen terugvloeien in de stad in leefbaarheidsprojecten en vergroening.’
Van dit plan heb ik niets teruggezien. De samenwerking met Powered by Hattem verliep moeizaam, terwijl de energiecoöperatie toch bij uitstek een organisatie had kunnen zijn die ervoor zou zorgen dat warmte en stroom goedkoper en schoner werden opgewekt en dat de inwoners van deze goedkope energie hadden kunnen profiteren. Wel is er gesproken over een plan om de restwarmte van PetFood te gebruiken voor de verwarming van de binnenstad, een idee van een ondernemer. Er zou een quick scan worden gedaan om de mogelijkheden te onderzoeken, maar daar is verder niets over bekend.
Het Hattems Isolatie Plan werd gelanceerd in april 2024 maar de isolatie van de spouwmuren van woningen liep ernstige vertraging op omdat er in Hattem nog geen Soorten Management Plan (SMP) is. Dit is een ecologisch onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde dieren zoals vleermuizen en gierzwaluwen. Voordat spouwmuren geïsoleerd worden, moet eerst zo’n onderzoek gedaan worden, maar dat is duur. De gemeente kan ook in een keer voor de hele gemeente zo’n onderzoek laten doen en dan maatregelen nemen voor heel Hattem. Er is nog steeds geen SMP in Hattem. Woningcorporatie Triada daarentegen is heel actief in het verduurzamen van haar woningenbestand.
‘We zetten ons in voor een hoogwaardige(re) OV-verbinding met Zwolle, Amersfoort en Apeldoorn. Binnen de regio bekijken we hoe een duurzaam, stabiel en hoogwaardig OV netwerk kan worden behouden en uitgebreid. Met de ontwikkeling van de Spoorzone in Zwolle en de ambities om de bereikbaarheid in de regio goed te houden, mobiliteit te verduurzamen en niet alleen te gaan voor meer asfalt, denken we dat de aanleg van een station in Hattem een belangrijke meerwaarde kan hebben op de lange termijn.’
Over concrete plannen voor een station heb ik niets gehoord en de uitbreiding van het openbaar vervoer is mij ook niet opgevallen.
‘We willen het gebruik van de auto in Hattem ook verduurzamen: Hierbij zetten we in op een uitbreiding van de oplaadmogelijkheden in de openbare ruimte en stimuleren we particulieren en bedrijven om dit te doen op eigen terrein. We sluiten hierbij aan op de Integrale Laadvisie die afgelopen januari is vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast stimuleren we het gebruik van deelauto’s.’
De oplaadmogelijkheden in de openbare ruimte zijn inderdaad toegenomen. Er zijn nu ongeveer 25 openbare laadpalen in Hattem. Op het gebied van deelauto’s zijn we er niet op vooruit gegaan. Eerst waren er twee elektrische deelauto’s maar per 1 januari 2026 zijn die vervangen door drie deelauto’s op benzine.
We moeten dus concluderen, dat er van de duurzame beloftes in het bestuursakkoord niet veel terechtgekomen is. Misschien een waarschuwing voor de nieuwe coalitie na 18 maart? Houd het zo vaag of haalbaar mogelijk en, beter nog, doe wat je belooft.