Gemeenten in heel Nederland zetten het voorkeursrecht op grond steeds vaker in om regie te houden op woningbouw. Uit onderzoek van BNR en vastgoedadviseur Savills blijkt dat het gebruik van het instrument de afgelopen vijf jaar explosief is gestegen. In Hattem ging de raad in december juist de andere kant op: een meerderheid stemde tegen het vestigen van een voorkeursrecht op het gebied Hattem Noordwest.
D66-fractievoorzitter Erwin Kwakkel maakt zich zorgen over die keuze. ‘Overal in het land pakken gemeenten de regie op grond. Zij snappen dat je zonder voorkeursrecht afhankelijk wordt van de markt. In Hattem hebben we dat instrument bewust laten liggen. De grond in Noordwest ligt nu onbeschermd. Als daar straks een projectontwikkelaar instapt, hebben we geen middelen meer om te sturen op betaalbare woningen.’
Het voorkeursrecht geeft gemeenten het recht van eerste koop wanneer een grondeigenaar wil verkopen. Het voorkomt speculatie en prijsopdrijving, en geeft de gemeente invloed op wat er gebouwd wordt en voor wie. D66 steunde het voorstel van het college, net als het CDA. HattemCentraal, ChristenUnie, Groenlinks-PvdA, VVD en Algemeen Belang stemden tegen.
Kwakkel: ‘Dit gaat niet over links of rechts. Het CDA zag net als wij dat dit instrument nodig is om starters en huurders een kans te geven. Zonder regie op de grond bepaalt niet Hattem maar de markt wat er gebouwd wordt.’
De discussie over grondbeleid staat niet los van de bredere woningbouwopgave waar Hattem voor staat. Vorige week stemde de raad in met de randvoorwaarden voor een nieuwe wijk aan de Hessenweg/Enkweg. Regionaal tekende wethouder Koen Castelein namens Hattem mee aan een woondeal met zes Noord-Veluwse gemeenten voor 15.000 woningen tot 2035. Kwakkel: ‘We bouwen gelukkig volop. Maar de vraag is: wie houdt de regie als straks de volgende locatie aan de beurt is? Die vraag blijft liggen zolang we het voorkeursrecht niet durven inzetten.’
