Vrijdag 26 juni presenteerde Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) het definitieve stikstofplan. Ans Mol-van de Camp, gedeputeerde provincie Gelderland (BBB), deed dit een dag eerder voor de provincie na vooroverleg met het ministerie. Gelderland kan onder voorwaarden gaan starten met haar eigen stikstofplan. Wat betekenen de plannen voor Hattem? We vroegen het Pauliene Mars, voorzitter van de Vereniging Landschap en Milieu Hattem: ‘Kort gezegd: er is nog weinig concreet bekend over wat de plannen voor Hattem gaan betekenen.’
‘Wat we wel weten, is dat het bestaande plan voor de Veluwe – Aanpak Veluwe — door het kabinet nu dwingend is gemaakt. Hieronder leg ik uit hoe de 500 meter zone van de provincie, de Aanpak Veluwe en het kabinetsdoel met elkaar samenhangen.
Het kabinet wil de stikstofuitstoot rond natuurgebieden flink terugdringen. Daarover is al veel gemeld in de media. Ook bij Hattem liggen zulke gebieden: de Veluwe en de uiterwaarden langs de IJssel. Onze uiterwaarden worden genoemd bij de zones van 500 meter, maar het Rijk overlegt hierover nog met de provincies. Dat geldt voor het meeste in de brief van het kabinet: heel veel moet nog nader worden ingevuld.’
‘Of er bij Hattem weer natuurvergunningen worden afgegeven, hangt af van de staat van de natuur in de twee gebieden. Pas als kan worden aangetoond dat de natuur kan herstellen, komt er ruimte voor nieuwe natuurvergunningen. ‘
Er ligt al een grens van 500 meter, maar die staat ter discussie
‘Rond de Veluwe geldt al een tijdje een zone van 500 meter waarbinnen de stikstofuitstoot omlaag moet — dat zijn regels van de provincie. Die grens loopt dwars door Hattem. Maar volgens juridisch advies, het onderliggende onderzoek (‘planMER’) en het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage zijn leveren die regels niet voldoende stikstoffreductie op. Daardoor kunnen natuurvergunningen nog niet worden afgegeven — én staat de 500 meter zelf ook ter discussie.’
Een plan dat de zone uitbreidt, maar zonder verplichtingen
‘Aanpak Veluwe is een samenwerking tussen de provincie en 21 gemeenten, waaronder Hattem. De gemeente ondertekende deze afspraak op 17 juni. Dit plan voegt drie dingen toe aan de bestaande 500 meter-zone van de provincie: een doel voor stikstofreductie, natuurherstel, en de mogelijkheid om de provinciale regels van de 500 meter-zone ook daarbuiten toe te gaan passen. Dat laatste is volgens Aanpak Veluwe nodig omdat het doel voor de stikstofreductie in de aanpak hoger ligt dan met de regels binnen de zone alleen kan worden bereikt.’
Bij natuurherstel gaat het om betere en grotere leefgebieden, om sterkere verbindingen tussen natuurgebieden (de ecologische verbindingszones) en herstel van bodem en water — onderwerpen waar de Vereniging Landschap en Milieu Hattem voor opkomt. Een ander doel van de Aanpak Veluwe is een ‘basiskwaliteit natuur’ buiten de natuurgebieden. Dat sluit nauw aan bij ons project Ruimte voor Natuur, waarmee we een voorzet voor deze opgave uitwerken. Onze expertmeeting op 16 december was daarvoor de aftrap.’
‘Aanpak Veluwe is echter niet veel meer dan een intentie. Niemand kan elkaar erop afrekenen als de doelen voor natuurherstel of stikstofreductie niet worden gehaald, zelfs niet als er niet aan begonnen wordt. Het enige dat vaststaat, is een bijdrage van het Rijk van 300 miljoen euro. Concrete plannen voor Hattem zijn er niet, en ook in het coalitieakkoord staat hierover niets.’
Het kabinet plakt er nu een hard doel op
‘Het kabinet pakt dit hele plan van de provincie, maar koppelt er een afrekenbaar doel aan: de stikstofuitstoot in en om de Veluwe moet met 65 tot 69 procent omlaag. Daarmee verandert het kabinet de Aanpak Veluwe van een vrijblijvende afspraak in iets waar de provincie op kan worden aangesproken.’
‘Het kabinet noemt de Veluwe bij de 500 meterzones in de stukken, maar bevestigt ook de provincie is afgesproken dat de reductie plaats vindt over een groter gebied, dus ook buiten de zones.’
September besluit Povinciale StatenÂ
In het bericht op de website van de provincie staat dat de Provinciale Staten op 23 september over het stikstofplan gaat besluiten.
