Wethouder Koen Castelein over mogelijkheden en beperkingen in een kleine gemeente

Wethouder Koen Castelein kijkt terug op een intensieve bestuursperiode, waarin hij verantwoordelijk was voor een brede portefeuille met wonen, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, diversiteit en inclusie, water, afval, ICT, vastgoed en grondexploitaties, monumenten en vliegveld Lelystad. Tijdens de radiouitzending Rondje IJssel op 23 april met presentator Erik Pool is hij open over hoe zinvol hij zijn werk vindt als wethouder, maar ook over de beperkingen die hij steeds meer ziet. Ook schroomt hij niet om te vertellen over de persoonlijke keuze waar hij voor kwam te staan in oktober 2025.

Castelein begint in de uitzending met het vertellen over een van de projecten die hem het meest zal bijblijven en dat is de herontwikkeling van Parkstaete. Daar werd een langdurig vastgelopen plan vlotgetrokken, met woningbouw Ă©n met behoud van Kota Radja voor de stad. ‘Zo’n plek met zoveel potentie, daar wil je beweging in krijgen,’ aldus Castelein. ‘Toen ik aantrad lag er volgens mij al tien, twaalf jaar een plan om woningbouw te laten plaatsvinden. Dan beginnen mijn handen te jeuken. Want ik kon het niet verkroppen dat er zo lang niks gebeurde met een plek die zoveel potentie heeft.’
‘Hier zitten verschillende elementen in. Zorgen dat iets wat in Hattem heel bekend is, het Chinese restaurant, kon blijven bestaan. Zorgen dat een lelijke plek waarin iedereen het verval zag, kon worden aangepakt. En we konden appartementen bouwen.
Vooral de gesprekken die ik mocht voeren met Hattemers die daar komen te wonen, emotioneerden me. Want je ziet dat er heel veel oudere Hattemers op zoek zijn naar een plek om te blijven wonen in Hattem. Die hebben daar gewoon een plek gevonden.’
Volgens de wethouder laat het project zien waar lokaal bestuur om draait: concrete resultaten boeken voor inwoners.

Beperkingen van een wethouder
Castelein ziet ook zijn beperkingen als wethouder: ‘Hoe meer ervaring je opbouwt als wethouder en als bestuurder, hoe spannender het wordt. Je ziet wat er allemaal om je heen beweegt en waar je als Hattem wel of geen invloed op uit kan, wil en mag oefenen.’
Op de vraag ‘Het is een hele kleine gemeente. Is het dan goed te doen, als je zo’n brede portefeuille hebt?’ antwoordt Castelein openhartig: ‘Nee. Je kan daar hele mooie politiek correcte antwoorden op geven. Mijn portefeuille in een stad of in een gemeente van een  een grotere omvang valt eigenlijk vrijwel meteen uiteen in twee of drie wethouders. Dat is hier niet het geval, terwijl eigenlijk de complexiteit hetzelfde is. Veel van de dingen die een grotere gemeente moet doen, of die misschien zelfs Amsterdam moet doen, moeten wij ook gewoon doen. En dat vraagt aandacht die je eigenlijk niet kan geven, omdat je met maar vier mensen in een college zit en daarin alle taken van een gemeente moet verdelen. Mij viel de eer ten deel om eigenlijk alle taken in de fysieke leefomgeving op te pakken.’
En wat moet je dan vooral kunnen als het dan zo op die manier is georganiseerd?
‘Dan moet je scherpe keuzes maken en vertrouwen op je ambtelijke organisatie.’

De recente uitspraak van de Raad van State over bestemmingsplan De Bongerd, waarbij de gemeente extra tijd kreeg om onderbouwing te actualiseren, ziet Castelein niet als falen van de organisatie. Hij wijst op veranderende regelgeving en langdurige procedures. ‘Door bezwaar en beroep wordt alles tot in detail bekeken. Dat vertraagt, terwijl de inhoudelijke noodzaak – goede woonvoorzieningen – overeind blijft.’

Waardenstrijd
Naast vertellen over het bestuurlijke werk deelt Castelein tijdens de uitzending ook persoonlijke afwegingen. Zo zag hij af van een mogelijke stap naar de Tweede Kamer om meer balans te houden tussen werk en privé. Castelein dacht op de D66-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen op een onverkiesbare plaats te staan, 22e. Het liep anders.
‘Er gebeurde iets wat ik niet voorzag en niet wilde. Op dat moment nog niet.’
‘Er is meer dan de carrière of ambitie. Er zijn ook andere waarden in het leven die belangrijk zijn en die je moet meenemen. Ik heb drie hele mooie, lieve meiden. Een hele leuke vrouw, heel veel leuke vrienden, fijne familie. Dat zijn waarden die ik ruimte, tijd en een plek in mijn agenda wil geven en die ik niet weg wil laten drukken door ambitie.
Eigenlijk kwam het erop neer, wil ik op mijn manier kamerlid zijn in Den Haag, op twee uur reizen vanaf hier, dat je een keuze moet maken. Een keuze tussen de waarde het landsbelang dienen en de waarde Koen en wat hem beweegt.’

Opdracht aan eigen generatie
Castelein spreekt daarnaast over een bredere maatschappelijke opdracht voor zijn generatie. Opgegroeid na de val van de Berlijnse Muur ziet hij hoe optimisme en openheid onder druk staan. ‘Ik ben van ’89. Het jaar dat de muur viel. Dus mijn generatie, ikzelf ben opgegroeid met een ongebreidelde mogelijkheid aan kansen, grenzen die vervagen, letterlijk muren die vallen. Ik worstel er mee dat dat het mensbeeld is waarmee ik ben opgegroeid en dat ik nu drie jonge meiden heb rondlopen, die in een wereld rondlopen waarin dat mensbeeld aan het kantelen is. Waarin leiders van een oudere generatie keuzes maken die verdeeldheid zaaien, die groepen tegen elkaar opzetten, die letterlijk weer muren bouwen en grenzen laten sluiten. En dan vind ik het wel aan mijn generatie om dat te adresseren, te agenderen en daar ook naar te handelen.’

U2
Catelein koos I Will Follow van U2 als een van de muzieknummers tijdens het programma. ‘Ik ben een enorme politieke junkie en de politieke junkies onder ons weten dat dit de nummer is waar Barack Obama mee op kwam. In tijden als deze kan ik het ’s avond niet nalaten om speeches van Obama terug te kijken naar aanleiding van de deal met Iran en andere momenten. Het is een nummer waarin ik toch enige hoop put. Dat het door een politicus, door een bestuurder met een verhaal van hoop en toekomst zou kunnen veranderen.’
I Will Follow is op 14 mei 1982 opgenomen in Hattem, in het Heem tijdens Veronica’s Countdown. Het was de eerste hit van U2 in Nederland.

Na vier jaar wethouderschap maakt hij de overstap naar de gemeente Zwolle, waar hij leiding gaat geven aan een team binnen het ruimtelijk domein. Daarmee blijft hij actief in het vakgebied waarin hij de afgelopen jaren ervaring opdeed.

Terugluisteren
Het gehele interview is terug te luisteren op de site van RTV Hattem-Uitzending gemist.