Veel gemeenten sloten 2024 af met een overschot, maar volgens het rapport van accountantskantoor BDO Schijn bedriegt is dat een vertekend beeld. Tekorten dreigen nog steeds, het zogenoemde ravijnjaar is niet afgewend en vooral de jeugdzorg blijft een groot financieel risico. Moeilijke keuzes worden vaak doorgeschoven, mede vanwege de komende gemeenteraadsverkiezingen. Hattem heeft amper overschot (‘buffer-capaciteit’). BDO waarschuwt dat de leefbaarheid onder druk komt te staan en geeft het advies om begrotingen anders in te richten, zo schreven we bij het uitkomen van het rapport. De nieuwsredactie stelde de fracties een aantal vragen. Alle antwoorden zijn te lezen in de bijlage. In dit artikel de antwoorden op de vraag ‘Staat volgens u met de begroting 2026–2029 de leefbaarheid in Hattem onder druk, en zo ja: wat met name?’
CDA: Leefbaarheid gezamenlijke verantwoordelijkheid
Het CDA benadrukt dat Hattem een prettige gemeente moet blijven, met leefbaarheid als gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en samenleving. ‘In de huidige begroting moesten in meerjarenperspectief noodzakelijke onderwijsinvesteringen worden uitgesteld. Dat betreuren wij. Los daarvan gaat onderwijs meer geld kosten omdat niet alle kosten van IKC 1 en de noodlokalen bij de Van Heemstraschool al in de begroting zitten. Ook is er onvoldoende geld om alle speelvoorzieningen op orde te brengen. De culturele sector en verenigingen staan onder druk door stijgende kosten, wat deelname minder betaalbaar maakt. Ook woningbouw blijft achter; het niet benutten van Hattem Noordwest ziet het CDA als een gemiste kans, terwijl sneller bouwen nodig is voor diverse doelgroepen.’
ChristenUnie: Leefbaarheid niet direct onder druk
‘De leefbaarheid in Hattem staat niet direct onder druk, maar we zien wel een spanningsveld. Onze ruimte om te investeren in maatschappelijke opgaven—zoals jeugdzorg, woningbouw, verduurzaming en maatschappelijk vastgoed—is beperkt. Dat vraagt om heldere keuzes en een realistische planning. Niet alles kan. Maar wij zullen altijd blijven knokken voor een Hattem waar jong en oud mee kan doen. Door gerichte investeringen in het verenigingsleven, armoedebestrijding en een sterke gemeenschap. Wij geloven dat die kracht van Hattem – het omzien naar elkaar – het fundament vormt voor de toekomst.’
D66: Leefbaarheid niet direct onder druk
‘De leefbaarheid staat wat ons betreft niet direct onder druk, maar de beperkte financiële ruimte betekent wel dat keuzes scherper worden. Vooral investeringen in maatschappelijke voorzieningen, onderhoud van de openbare ruimte en sociale samenhang vragen blijvend aandacht. Juist daarom is het belangrijk om helder te prioriteren en geen structurele verplichtingen aan te gaan zonder structurele dekking.’
Fractie Borst: Koorddansen
‘BDO constateert terecht dat Hattem “relatief niet veel speelruimte heeft om de OZB-belasting nog meer te verhogen”. Veel extra geld zal er dus niet meer komen. Het blijft de komende jaren daarom koorddansen tussen de noodzakelijke maatschappelijke doelen, zoals nieuwe scholen, en het sturen op geld. Dat zal de kunst zijn!’
GroenLinks-PvdA: Leefbaarheid niet onder druk
‘Nee. Als raad hebben we in samenwerking met het college en de gemeente gestuurd op besparingen die de leefbaarheid niet of minimaal aantasten. Er is juist gekeken waar je de burger/maatschappij niet of minimaal raakt.
Dan is het natuurlijk de vraag of je door de OZB-verhogingen de leefbaarheid onder druk zet? In een enkel geval zou dat kunnen maar wij denken dat je met deze maatregel de sterkste schouders toch een iets grotere bijdrage vraagt waardoor de leefbaarheid zo min mogelijk aangetast wordt.’
HattemCentraal: Leefbaarheid komt onder druk te staan als…
HattemCentraal is van mening dat de leefbaarheid in Hattem onder druk staat als de financiële koers niet verandert. ‘Concreet hebben wij door de jaren gewezen op de impact van lastenverzwaring voor inwoners (zoals hoge OZB-stijgingen) en de beperkte financiële ruimte voor structureel onderhoud en kernvoorzieningen.
We zijn van mening dat de gemeente maar ook een meerderheid van de gemeenteraad, vooral stuurt op lastenverhogingen en financiële “cijfers”, dit schaadt de leefbaarheid. Inwoners die lasten ervaren zonder dat de kwaliteit van voorzieningen of diensten aantoonbaar verbetert. Daarnaast zien wij een risico dat noodzakelijke investeringen in onderhoud van wegen, maatschappelijk vastgoed en diensten tekortschieten als de begroting vooral reactief is in plaats van strategisch door voor de lange termijn te plannen.
VVD: Leefbaarheid op lange termijn niet houdbaar
‘De leefbaarheid in Hattem is momenteel hoog en daar mogen we als gemeenschap trots op zijn. De begroting 2026-2029 is er ook op gericht deze leefbaarheid zo veel mogelijk te behouden. Dat lukt echter vooral door de gemeentelijke lasten de komende jaren fors te verhogen.
Voor VVD is dit op de lange termijn niet houdbaar. Leefbaarheid moet worden geborgd door scherpe keuzes, heldere prioriteiten en een efficiënte overheid — niet door steeds hogere belastingen voor inwoners en ondernemers.’
Schijn bedriegt
Meerdere partijen schrijven dat niet alle kosten van het maatschappelijk vastgoed in de begroting zitten, laat staan (voldoende) gedekt zijn. BDO heeft haar rapport niet voor niets de titel Schijn bedriegt meegegeven. In zijn algemeenheid schrijft BDO, dat er een grote investeringsopgave in maatschappelijk vastgoed is, die in veel begrotingen niet zichtbaar is. Steehouwer lichtte dit in gesprek met de redactie toe: ‘Zwembaden, scholen, sporthallen… Heel veel investeringen komen uit de jaren 80 en 90. Het maatschappelijk vastgoed staat vaak niet op balans. Als deze accommodatie vervangen moet worden is er geen geld om vervanging of onderhoud te betalen. Als dit niet op begroting staat dan bedriegt de schijn.’
Ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) waarschuwde dat gemeenten onder toenemende financiële druk staan, zo was te lezen in de Volkskrant van 28 januari. Door bezuinigingen blijven belangrijke opgaven liggen, terwijl er de komende jaren grote en kostbare investeringen nodig zijn waarvoor het geld ontbreekt. Dat zal gemeenten en inwoners hard raken, aldus de VNG.