Lange tijd lag het isoleren van spouwmuren in de Hattemse huizen vrijwel stil, omdat er nog geen plan was om beschermde dieren zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen te beschermen als er geïsoleerd of gebouwd wordt. Nu start de gemeente in april met de uitvoering van een compensatieplan om vleermuizen beter te beschermen bij het verduurzamen van woningen. Onderdeel van dit plan is het plaatsen van duurzame, alternatieve (kraam)verblijfplaatsen voor verschillende vleermuissoorten die in de gemeente voorkomen, zoals de gewone groot-oorvleermuis, gewone dwergvleermuis, laatvlieger en baardvleermuis.
Het compensatieplan vloeit voort uit de landelijke werkwijze Natuurvriendelijk Isoleren (NVI). Deze aanpak maakt het mogelijk om woningen te isoleren en tegelijkertijd rekening te houden met beschermde diersoorten. Het Rijk heeft per vleermuissoort vastgesteld hoeveel extra verblijfplaatsen er nodig zijn. Dit wordt de compensatieopgave genoemd. In Hattem geldt dat woningen alleen (na)geïsoleerd mogen worden als er een goedgekeurd compensatieplan ligt waarin deze maatregelen zijn vastgelegd.
Volgens de gemeente is bewust gekozen om nu te starten met de uitvoering. ‘We willen dit zorgvuldig, efficiënt en effectief aanpakken. De maatregelen die we nu nemen zijn duurzaam en kunnen later onderdeel worden van een soortenmanagementplan (SMP),’ aldus de gemeente. Een SMP is een gebiedsgericht plan waarin gemeentes ecologisch onderzoek doen naar beschermde soorten, zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Ook worden er voor het gebied maatregelen vastgelegd. Zo kan de gemeente een gebiedsontheffing krijgen, zodat niet voor elk huis apart onderzoek nodig is. Dit maakt isoleren maar ook bouwen en renoveren gemakkelijker en goedkoper.
samenwerking
Voor het opstellen van zo’n SMP is Hattem afhankelijk van de provincie Gelderland. Die stelde in januari de richtlijnen vast. In maart 2026 opent daarnaast een subsidieregeling, waardoor de gemeente financiële ondersteuning kan aanvragen voor de voorbereiding en uitwerking van het plan.
Hattem onderzoekt ook samenwerking met omliggende gemeenten in de Kop van de Veluwe. Daarbij wordt gekeken of er gezamenlijk kan worden opgetrokken, al stelt uiteindelijk elke gemeente een eigen SMP vast.
Vleermuiskast
Voor inwoners betekent het compensatieplan dat op meerdere plekken in de gemeente nieuwe vleermuisverblijven zichtbaar worden. Bewoners kunnen zelf ook helpen, bijvoorbeeld door een vleermuiskast bij hun woning te plaatsen.
De vaststelling van de tweede fase van het SMP door de provincie, die eind 2026 wordt verwacht, vormt een belangrijke volgende stap richting structureel beleid voor soortenbescherming in Hattem.
