In de uitzending van NOS Met het Oog op Morgen op 14 maart werd uitgebreid stilgestaan bij een opvallende ontwikkeling in de lokale politiek: lokale partijen slagen er steeds beter in om een diverse groep kiezers aan zich te binden, variërend van links tot rechts. Deze conclusie trekt Gina Guldenaar, lijsttrekker HattemCentraal, na het gesprek tijdens de uitzending met presentator Elisabeth Steinz en Stephen Gijsbers van Lokaal Belang (Oude IJselstreek).
Guldenaar: ‘Tijdens de uitzending werd besproken hoe lokale partijen, die niet gebonden zijn aan landelijke partijpolitiek, in staat zijn om inwoners met uiteenlopende politieke voorkeuren aan te spreken. Kiezers die landelijk stemmen op partijen variërend van VVD tot CDA of andere formaties, blijken lokaal juist te kiezen voor partijen die zich volledig richten op gemeentelijke thema’s en praktische oplossingen. Dit maakt dat lokale partijen een steeds prominentere rol innemen in de gemeentepolitiek.’
Diverse achterban
‘HattemCentraal geldt als een voorbeeld van zo’n brede lokale beweging. De partij heeft een diverse achterban en een bestuur dat burgers weet te verbinden rondom lokale kwesties.’
In de vorige gemeenteraadsverkiezingen groeiden lokale partijen landelijk naar 31% van de stemmen (bron: Kiesraad), waarmee zij gezamenlijk de grootste politieke stroming in de gemeenteraad vormden. ‘Die groei onderstreept hoe inwoners steeds vaker kiezen voor vertegenwoordiging die dicht bij de gemeenschap staat.’
Praktisch
Het radioprogramma zoomde verder in op de vraag hoe fracties omgaan met deze brede mix van politieke achtergronden binnen één partij. Guldenaar: ‘Vooral bij besluitvorming en stemmingen vraagt dit om zorgvuldige afwegingen en het continu zoeken naar verbinding. Lokale partijen blijken hierin opvallend succesvol door hun focus op praktische oplossingen, nabijheid tot de inwoners en onafhankelijkheid van landelijke partijstandpunten.’
‘De uitzending benadrukte een duidelijke trend: lokale politiek is in opkomst en speelt een steeds essentiëlere rol in het versterken van betrokkenheid en het samenbrengen van inwoners met verschillende politieke overtuigingen.’
Landelijk onderzoek
Volgens opiniepeiler Gijs Rademaker blijven lokale partijen groeien in populariteit in de gemeentepolitiek. Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat 29% van de kiezers die al een keuze heeft gemaakt van plan is op een lokale partij te stemmen. Volgens Rademaker zet daarmee een trend door die al twintig jaar zichtbaar is: het aandeel stemmen voor lokale partijen steeg van ongeveer 22% in 2006 naar 31% bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022.
Ook Peter Kanne, onderzoeker/opiniepeiler I&O Ipsos, signaleerde ook deze trend tijdens het programma Rondje IJssel op 12 maart. Hij wees erop dat je niet zo maar de lokale partijen bij elkaar kunt optellen, omdat ze totaal verschillend van aard zijn, van links tot rechts, tot one-issue partijen. In een artikel van I&O Ipsos wordt ook gewezen op de verwachting dat de lokale partijen blijven groeien.
