Op woensdag 8 april was er een extra raadsvergadering waarin de verkenner Henk Jan Meijer verslag deed van zijn bevindingen en er vragen gesteld konden worden door de nieuwe raad aan hem en aan elkaar. Analyserend wat er de afgelopen weken is gebeurd, valt het de nieuwsredactie op veel gaat over het niet meedoen van Algemeen Belang aan de gesprekken over het vormen van een coalitie. Op 8 april was dit een belangrijk onderwerp van gesprek, de Stentor schreef afgelopen week over de teleurstelling van Algemeen Belang en direct na de bekendmaking van het voorstel op 3 april uitte fractievoorzitter André Borst zich al via RTV Hattem.
Op 10 april bellen we met de verkenner, die inmiddels is gekozen tot formateur. Met een diepe zucht constateert ook Meijer dat de vragen die hij krijgt over één onderwerp gaan: de reden waarom Algemeen Belang niet aan tafel is gekomen. ‘Ik vind dat niet verstandig. Verliezers vinden het vervelend dat ze niet aan tafel zitten en hebben dat geuit. Nu op naar de volgende fase. Er is een meerderheid die drie partijen willen. Er zijn vier partijen met twee zetels waaruit gekozen kan worden. Er zijn kleine verschillen die de keuze maken. Die kleine verschillen worden nu uitvergroot en dat vind ik jammer.
De partijen die mochten kiezen zijn tot deze voorkeursvorm gekomen. De keuze om niet met Algemeen Belang verder te gaan is nogal uitgelicht. Daar kan ik moeilijk in treden. Het is goed dat ik verder van de geschiedenis af sta.’
Stijl
Bestuursstijl en fractiediscipline worden als argumenten genoemd om niet met Algemeen Belang samen te werken. In het verslag van de verkenner staat ook het volgende te lezen: “Algemeen Belang vindt het jammer dat ze in de volgende fase van het proces niet aan tafel uitgenodigd worden en meent dat er teveel naar de personen is gekeken in plaats van de inhoud. Het doet in hun ogen geen recht aan de verkiezingsuitslag.”
Het citaat wekt de indruk dat het ook dit keer over personen ging. Aan Algemeen Belang is direct na de presentatie op 3 april om een toelichting op die zin gevraagd. Er wordt, zegt André Borst gerefereerd aan de uitspraak van Gina Guldenaar van HattemCentraal in verkiezingstijd: “Vorige keer ging het heel erg over de persoon, maar laten we het dit keer over de inhoud hebben.” Dit heeft Algemeen Belang herhaald bij de verkenner en die heeft het op deze wijze genotuleerd. Waarmee hij wil zeggen: het citaat is niet van ons. Toch kan hij zich blijkbaar vinden in het citaat, want, vervolgt Borst: ‘In onze ogen is het toch gegaan om de poppetjes. De belangrijkste reden om Algemeen Belang niet mee te laten doen, was de bestuursstijl. Erg vreemd, omdat Algemeen Belang een nieuwe partij is. Hoe kan zij dan beoordeeld worden op bestuursstijl?’
Met zo’n zin in het verslag is het niet zo raar dat er vragen komen, leggen we de verkenner voor. Meijer: ‘Er is gesproken over een andere stijl. Afgelopen woensdag (bij de extra raadsvergadering, red.) zagen we die andere stijl.’ De kaart van nieuwe partij, zoals Borst het stelt, kan volgens Meijer niet getrokken worden, ook al was de fractie op 8 maart voor het eerst aan het werk. Meijer: ‘Beide raadsleden zijn doorgewinterde raadsleden die in de raad hebben gezeten. Beide personen zijn dus bekend. Er waren ervaringen uit het verleden waarop het oordeel is gebaseerd. Hoe manifesteren zich in een raadsdebat? André Borst zegt dat hij als wethouder een andere stijl heeft als raadslid. Maar sommige kenmerken zitten niet op een partij, maar op de persoon.’
Inhoud volgende fase
Uit het verslag wordt niet duidelijk op welke punten de drie beoogde coalitiepartijen op inhoud overeenstemming verwachten te vinden. (Dat Hattem zelfstandig moet blijven is een gezamenlijke wens en als verschil spring de zondagopenstelling van de winkels eruit.) De inhoud is vrij algemeen gesteld. Citaat: “De ingeslagen beleidsweg en niet te grote ambities hebben – passend bij de financiële en organisatorische mogelijkheden van de gemeente Hattem.” Het verslag gaat dus amper over inhoud, meer over bestuursstijlen die al dan niet bij elkaar zouden passen, fractiediscipline en zetelverdeling.
Aan Meijer stellen we de vraag: Klopt het dat u op basis daarvan tot het advies bent gekomen?
‘Inderdaad, het moest een drie-partijen college worden. HattemCentraal en ChristenUnie kozen voor de VVD. Ze hebben vertrouwen in elkaar en men kent de geschiedenis.
Op inhoud is er in Hattem niet zo’n enorm verschil. De meeste mensen willen hetzelfde. In de verkenningsfase verken je of er grote verschillen zijn. Je wilt je niet in de volgende fase laten verrassen. In de volgende fase komt de inhoud aan bod.
Wat fractiediscipline betreft: men mag bij Algemeen Belang vrij stemmen en dat maakt deze partij voor de anderen onvoorspelbaar.’
Zorg voor gedragenheid
Het advies van Meijer is: koppel tijdens het formatieproces periodiek terug naar de fracties en de gemeenteraad en betrek ze zoveel mogelijk bij dit proces. Wat was uw overweging om dit voor te stellen?
‘Ik heb ervaring met dit soort processen. Het kan weken duren en de rest hoort niets. Zorg dat ze op de hoogte blijven.’
Over het ze erbij betrekken: ‘Inhoudelijk zijn er niet zoveel verschillen tussen de partijen van Hattem. Het is een open uitnodiging naar de anderen: welke punten wilt u erin hebben? Zorg dat het gedragen wordt door meer dan de drie partijen.’
‘Hattem heeft voldoende opgave om niet met elkaar bezig te zijn. Een gemeente van nog geen dertienduizend inwoners wil zelfstandig blijven, maar dan moet je dat wel bewijzen. Dat geldt voor alle partijen. Wat bindt ze, dát vind ik belangrijk.’
