De Partij van de Arbeid organiseert op woensdag 4 maart een bijeenkomst in de Marke in Hattem om tachtig jaar PvdA te vieren. Dit is de laatste bijeenkomst onder de huidige naam, omdat in juni de fusie met GroenLinks plaatsvindt. De partijen gaan samen verder onder de nieuwe naam GroenLinks-PvdA, de naam die in de campagne al gebruikt wordt. Aanleiding om op bezoek te gaan bij een van de oudste Hattemse leden.
Ali Sneller is al sinds 1 januari 1958 lid. Toen ze 65 jaar lid was, heeft ze de Willem Dreespenning ontvangen. (‘Ik was blij verrast’). Dat ze al zo lang trouw is aan de partij is niet vreemd. ‘Ik ben van december 1937 en kom uit een rood nest.’ Het was in de wieg al bepaald dat ze tot de rode familie zou gaan behoren. ‘Mijn vader was een echt SDAP’er. Hij had de kop van Troelstra op het dressoir staan. Die heb ik zo vaak afgestoft.’
‘In Hattem was het één grote rode familie, want er waren veel mensen lid. Heel gezellig. Je kende ze allemaal. We hadden onze eigen muziekvereniging Ontwaakt, een zangvereniging en in maart van dit jaar speelt Advendo, dat was een rode arbeiderstoneelvereniging. Nu niet meer hoor. De leden komen overal vandaan.
We hadden Rozeboom die een kruidenierszaak had, en Beumer, niet de bakker, met een kruidenierszaak op de Adelaarshoek. Dat waren winkels waar je dan naar toe ging als rood gezin.
In die tijd was het ook landelijk één grote rode familie. We hadden een eigen radiozender, de VARA en de vakbond FNV.’
‘Op 1 mei vierden we de dag van de arbeid, het was een echte feestdag. De rode vlag ging uit. In de oorlog was het anders. Toen had mijn oom onder zijn matras de rode vlag en de vlag van muziekvereniging Ontwaakt verborgen. Op een dag liet hij het ons zien, ook al was dat gevaarlijk. De Duitsers mochten het natuurlijk niet te weten komen. Je moet weten, dat Ontwaakt nooit voor de Duitsers heeft willen spelen.’
Trouw
Als reactie op de vraag naar ontzuiling die na 1960 is ingezet, waardoor de schotten tussen de politieke, levensbeschouwelijke en maatschappelijke bloedgroepen steeds meer verdwenen: ‘Het is niet zo dat er geen groep meer is. Ik hoor nog steeds bij die groep hoor. Ik ben de partij altijd trouw gebleven, nooit een zwevende kiezer geweest en heb nooit getwijfeld. Nee, eigenlijk niet. Alleen toen ze met de VVD gingen regeren, dat stond ons niet aan… Ik had me bedenkingen, maar dat zal iedereen wel eens hebben bij z’n partij. (Weet je dat ze ons vroeger uitscholden, de “veldmuizen” zoals wij de VVD’ers noemden? Van mijn vader mocht ik niet terugschelden, maar dat deed je toch. Ze noemden ons, ja, hoe noemden ze ons ook alweer …?)’
Vergroening
‘Dat GroenLinks en PvdA nu samen gaan, daar heb ik wat moeite mee, al is het goed dat de linkse partijen elkaar vinden. GroenLinks is activistischer, meer met het milieu bezig, meer Greenpeace.’ (Ze moet even om zichzelf lachen als het volgende haar te binnen schiet.) ‘We hebben een keer een gift gedaan aan Greenpeace en ik betaal nog steeds, dat dan wel. Ze doen veel goed…’
(Dat Diederik Samsom voor hij in de Tweede Kamer belandde, ook als activist actief was en campagneleider was bij Greenpeace, dat verraste Sneller ter plekke. ‘Echt?? Nee…’)
Verwatering
‘Of het rode verhaal er nog is? Maar niet zo als vroeger. Ik heb toen in de werkgroep politieke scholing gezeten waar we van alles deden om vrouwen bewuster te maken. Dat is nu niet meer nodig, vrouwen bewuster maken, maar je moet altijd blijven vechten. Om een voorbeeld te noemen, er is zoveel armoede.
Het is allemaal wat verwaterd geraakt, net als alles verwatert. Met 1 mei is er wel een bijeenkomst, maar nooit op de dag zelf en ook niet meer zo feestelijk.’
‘Dat verwateren vind ik niet fijn… Je raakt mensen kwijt… En je krijgt er geen jongelui meer bij. De verbinding gaat weg. Er zijn natuurlijk vergaderingen van de PvdA, waar ik altijd naar toe ga, maar het is niet als vroeger en dat kan ook niet.’
‘Het is zo erg dat zoveel jonge mensen niet gaan stemmen. Ik zeg altijd: waar je op stemt, moet je zelf weten, maar ga wel stemmen. Dat moet je niet zomaar wegdoen. Je hoort veel jonge mensen zeggen: stemmen, wat heeft dat voor zin… Dat ligt aan jou, zeg ik dan, aan welke partij jij stemt.’
‘Als je zo om je heen kijkt… Het lijkt wel of ze nergens meer in geïnteresseerd zijn. Ze geloven wat op TikTok staat. Ze houden zich bezig met vezels in de voeding, met schoonheid…. Je moet kinderen bewust maken, maar als ouders heb je weinig invloed… Ik ben blij dat ik geen kinderen meer heb om op te voeden, dat lijkt me heel moeilijk.’
Verruwing
Verruwing is ook iets wat deze betrokken dame raakt. ‘Het is verschrikkelijk dat je niet meer mensen durft aan te spreken als ze papier op de grond gooien. Die verruwing vind ik heel erg. Is dat nog te keren? Ja, harder aanpakken! Een werkstraf van tachtig uur als je betrokken bent geweest bij een schietpartij zoals laatst in Zwolle, dat is toch niet genoeg! Het zal ze wat schelen dat ze dat hebben, dat interesseert ze echt niks.’
‘En van de verruwing in de Tweede Kamer, daar gaan je haren recht van overeind staan. Dat geruzie en gescheld. Ik hoop dat daar met dit kabinet een klein beetje…
De televisie doet er ook geen goed aan. Als ik dan naar Lubach kijk, dat kan ook wel een tandje minder. Al moet ik er wel om lachen.’
‘Mijn zonen vinden verruwing ook verschrikkelijk. “Zo zijn we niet opgevoed,” zeggen ze dan. Maar die zijn ook al middelbaar en ik ben stokoud.’
Dreespenning
De Willem Dreespenning is vernoemd naar Willem Drees (1886-1988), de oud minister-president en voorman van de PvdA. Drees, die de bijnaam ‘Vadertje Drees’ kreeg, stond ook aan de wieg van de huidige welvaartsstaat en de Algemene Ouderdomswet (AOW), een collectief ouderdomspensioen. Bij de invoering gold 65 jaar als pensioenleeftijd. Dit was voor de PvdA reden om ook de naar Drees vernoemde erepenning aan 65 jaar lidmaatschap te koppelen. Het voornemen is om dergelijke eerbetonen na fusering te handhaven.
